Początek roku dla większości z nas oznacza to samo: czas na rozliczenie z urzędem skarbowym. I choć dla wielu osób wypełnianie PIT-u to przykry obowiązek, warto poświęcić mu chwilę, by sprawdzić, jakie odliczenia od podatku w 2026 roku mogą zasilić nasz domowy budżet.

Ważna uwaga na start: rozliczając się w 2026 roku, patrzymy na dochody, które zarobiliśmy w roku 2025. System Twój e-PIT rusza zazwyczaj 15 lutego, a na wysłanie deklaracji mamy czas do końca kwietnia.

Co można odliczyć od podatku, a co od dochodu?

Często mylimy te dwa pojęcia, a dla portfela mają one nieco inne znaczenie. Odliczenie od dochodu zmniejsza bazę, od której liczony jest podatek, natomiast ulga od podatku to pieniądze, które odejmujemy bezpośrednio od wyliczonej już kwoty do zapłaty.

Najpopularniejsze ulgi – z czego warto skorzystać?

Katalog możliwości jest spory, ale w praktyce najczęściej korzystamy z kilku sprawdzonych rozwiązań:

  • Ulga na dziecko: absolutny standard dla rodziców i opiekunów prawnych.
  • Ulga na Internet: jeśli wcześniej z niej nie korzystałeś, możesz odliczyć do 760 zł rocznie (obowiązują limity czasowe).
  • Ulga termomodernizacyjna: hit ostatnich lat dla właścicieli domów, którzy inwestują w ocieplenie czy fotowoltaikę.
  • Wpłaty na IKZE: świetny sposób na oszczędzanie na emeryturę i jednoczesne obniżenie podatku.
  • Darowizny: np. na cele pożytku publicznego czy krwiodawstwo.

Kiedy zwrot podatku pojawi się na koncie?

To pytanie słyszymy najczęściej. Odpowiedź zależy od tego, jak wyślesz swój PIT:

  • Przez Internet (np. Twój e-PIT): urząd ma 45 dni na zwrot pieniędzy od daty złożenia deklaracji.
  • Wersja papierowa: tutaj musisz uzbroić się w cierpliwość, bo czas oczekiwania wydłuża się do 3 miesięcy.

Podatek dochodowy – ile wynosi w 2026 roku?

Większość z nas rozlicza się według tzw. skali podatkowej. Tutaj zasady są jasne: stawka wynosi 12% dla dochodów do 120 000 zł i 32% od nadwyżki powyżej tej kwoty. Nie zapominajmy o kwocie wolnej od podatku, która wynosi 30 000 zł. Przedsiębiorcy mają oczywiście inne opcje, jak podatek liniowy (19%) czy ryczałt, gdzie stawki zależą od branży.

Pamiętaj, że diabeł tkwi w szczegółach. Często tracimy pieniądze nie dlatego, że nie mamy prawa do ulgi, ale dlatego, że brakuje nam faktury lub przeoczyliśmy ważny termin. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoje rozliczenie jest optymalne, warto skonsultować się z ekspertami.

Podatek katastralny – co to jest, kto zapłaci i ile może wynieść? Fakty kontra mity

Temat podatku katastralnego regularnie „rozgrzewa” media, szczególnie gdy ceny mieszkań szybują w górę, a w debacie publicznej pojawia się wątek inwestorów kupujących lokale hurtowo. Nic dziwnego, że w sieci aż roi się od pytań o to, co to jest podatek katastralny, kogo on tak naprawdę uderzy po kieszeni i czy już czas zacząć się go obawiać. Problem w tym, że w gąszczu nagłówków łatwo o dezinformację.

Zacznijmy od najważniejszego: dzisiaj w Polsce podatek katastralny nie istnieje. To, co co roku opłacamy jako właściciele mieszkań czy domów, to podatek od nieruchomości liczony od metrażu, a nie od wartości lokalu. To kluczowa różnica, o której często zapominamy w emocjonalnych dyskusjach.

Podatek katastralny – co to właściwie oznacza?

Mówiąc najprościej: w tym systemie nie liczy się to, jak duże masz mieszkanie, ale ile jest ono warte na rynku. Obecnie dwa mieszkania o powierzchni 50 m² mogą być opodatkowane podobnie, nawet jeśli jedno to kawalerka w małej miejscowości, a drugie luksusowy apartament w centrum Warszawy. W modelu katastralnym to drugie mieszkanie byłoby obciążone znacznie wyższą daniną, bo jego wartość rynkowa jest wielokrotnie większa.

Zwolennicy twierdzą, że to sprawiedliwsze rozwiązanie, bo lepiej oddaje zamożność właściciela. Przeciwnicy punktują jednak, że rykoszetem mogliby dostać zwykli ludzie, którzy np. odziedziczyli mieszkanie w atrakcyjnej dzielnicy, ale ich dochody wcale nie są wysokie.

Czy podatek katastralny wejdzie w Polsce w najbliższym czasie?

Krótka odpowiedź brzmi: nie ma obecnie przepisów, które by go wprowadzały. Choć pojawiają się różne petycje, analizy i pomysły polityczne, to droga od projektu do realnego prawa jest bardzo daleka. Każdy tekst, który straszy konkretną datą wprowadzenia katastru, warto więc czytać z dużą rezerwą.

Kto będzie płacił podatek katastralny, jeśli wejdzie?

Tutaj panuje największy szum informacyjny. W grze są zazwyczaj dwa scenariusze:

  1. Powszechny: płacą wszyscy właściciele nieruchomości od ich rynkowej wartości.
  2. Selektywny: dodatkowe opłaty dotyczyłyby tylko osób posiadających np. trzy, pięć lub więcej mieszkań. Ten wariant pojawia się w polskich dyskusjach znacznie częściej, bo oszczędziłby przeciętnego Kowalskiego posiadającego jedno mieszkanie.

Ile wynosiłby taki podatek?

Prawda jest taka, że nikt tego dziś nie wie. Nie ma żadnej oficjalnej stawki, bo system po prostu nie istnieje. Można jedynie przypuszczać, że danina od wartości byłaby dla większości z nas dotkliwsza niż obecny podatek od nieruchomości, który w 2026 roku dla budynków mieszkalnych ma wynosić maksymalnie 1,25 zł za metr kwadratowy.

Podsumowując: jeśli szukasz rzetelnej odpowiedzi na pytanie o podatek katastralny, pamiętaj – to na razie tylko projekty i analizy. W Polsce nadal płacimy od metrów, a nie od wartości, i na ten moment nic nie wskazuje na gwałtowną zmianę tych zasad.

W dynamicznie zmieniającym się środowisku biznesowym, zarządzanie ryzykiem podatkowym jest kluczowe dla każdej firmy. Nasza kancelaria doradztwa podatkowego specjalizująca się w cenach transferowych oferuje profesjonalne wsparcie, które pozwala przedsiębiorstwom skutecznie radzić sobie z wyzwaniami związanymi z tym zagadnieniem.

Ceny Transferowe – Kogo Obowiązują?

Ceny transferowe dotyczą transakcji dokonywanych między podmiotami powiązanymi, czyli między firmami należącymi do jednej grupy kapitałowej. Kogo obowiązują ceny transferowe? Przede wszystkim te przedsiębiorstwa, które prowadzą działalność międzynarodową i dokonują transakcji z podmiotami powiązanymi z różnych krajów. Ponadto, przepisy te mogą dotyczyć również krajowych transakcji między podmiotami powiązanymi, w zależności od obowiązujących przepisów podatkowych.

Kto Musi Stosować Ceny Transferowe?

Zgodnie z polskim prawem, obowiązek dokumentowania cen transferowych dotyczy przedsiębiorstw, które przekraczają określone progi finansowe. Jednocześnie obowiązek stosowania cen rynkowych dotyczy każdego podmiotu, niezależnie od obowiązku dokumentowania transakcji.

Ceny Transferowe – Kalkulator Pomocny w Wyliczeniach

Aby uprościć proces weryfikowania obowiązku dokumentowania cen transferowych nasza kancelaria stosuje kalkulator cen transferowych. Narzędzie to umożliwia precyzyjne określenie wartości transakcji, zgodnie z obowiązującymi przepisami i wytycznymi. Kalkulator cen transferowych to nieoceniona pomoc w precyzyjnym ustalaniu wartości transakcji, co z kolei minimalizuje ryzyko błędów i potencjalnych sankcji, w tym w kontekście ustalenia transakcji podlegających zwolnieniu z dokumentowania.

Ceny Transferowe – Kary za Nieprzestrzeganie Przepisów

Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących cen transferowych może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi. Kary obejmują zarówno dodatkowe zobowiązania podatkowe, jak i wysokie grzywny. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, organy podatkowe mogą nałożyć kary, a także domagać się zapłaty zaległych podatków wraz z odsetkami. Dlatego tak ważne jest, aby firmy dokładnie monitorowały i dokumentowały swoje transakcje z podmiotami powiązanymi. Należy również pamiętać o możliwości doszacowania dochodu przez organy podatkowe.

Ceny Transferowe – Kontrole i Audyty

Organy podatkowe regularnie przeprowadzają kontrole cen transferowych, aby upewnić się, że przedsiębiorstwa stosują się do obowiązujących przepisów. Kontrole mogą być szczególnie intensywne w przypadku dużych korporacji międzynarodowych, które dokonują licznych transakcji z podmiotami powiązanymi. Nasza kancelaria oferuje wsparcie podczas takich kontroli, pomagając w przygotowaniu niezbędnej dokumentacji i reprezentując klientów przed organami podatkowymi.

Dlaczego Warto Wybrać Naszą Kancelarię?

Jako kancelaria doradztwa podatkowego specjalizująca się w cenach transferowych, oferujemy kompleksowe wsparcie w zakresie analizy, dokumentacji i wdrażania polityki cen transferowych. Nasz zespół posiada wieloletnie doświadczenie i głęboką wiedzę, co pozwala nam skutecznie doradzać w nawet najbardziej skomplikowanych przypadkach. Dbamy o to, aby nasi klienci byli zawsze na bieżąco z obowiązującymi przepisami, minimalizując ryzyko podatkowe i unikając potencjalnych kar.

Zapraszamy do kontaktu, aby dowiedzieć się więcej o naszych usługach i skorzystać z profesjonalnego wsparcia w zakresie cen transferowych. Twoje bezpieczeństwo podatkowe jest naszym priorytetem!

Poszukując fachowej pomocy w dziedzinie finansów i rachunkowości, niezastąpionym wsparciem może okazać się księgowy lub doradca podatkowy. Kim jest jednak dokładnie doradca podatkowy, kim jest księgowy i jakie są ich zadania? 

Doradca księgowy 

W przestrzeni publicznej często występuje określenie – doradca księgowy. Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że w tym wypadku mamy do czynienia z dwoma zawodami – doradcą podatkowym i księgowym. Księgowy to profesjonalista z branży księgowości i nierzadko rachunkowości, który świadczy usługi w zakresie księgowości, rachunkowości i bieżącego doradztwa w tych obszarach. Jego głównym celem jest zapewnienie klientom profesjonalnej pomocy w zarządzaniu finansami oraz wypełnianiu obowiązków podatkowych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Doradca podatkowy zaś to zawód zaufania publicznego (podobnie jak radca prawny i adwokat) zajmujący się działalnością księgową, rachunkową, ale również doradczą z obszaru wszelkich kwestii i ustaw podatkowych. Doradca podatkowy umocowany jest do reprezentowania klientów przed sądami administracyjnymi, co czyni go raczej nie księgowym, a bardziej wyspecjalizowanym „podatkowym radcą prawnym”. Więcej różnic i podobieństw pomiędzy tymi zawodami wskazaliśmy w naszym artykule TUTAJ. 

2. Co to są ceny transferowe i kogo dotyczą?

Ceny transferowe (ang. Transfer Pricing) to ceny transakcyjne stosowane między powiązanymi podmiotami gospodarczymi. Obowiązki z obszaru odpowiedniego dokumentowania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi dotyczą przede wszystkim firm międzynarodowych, które dokonują transakcji transgranicznych z innymi jednostkami w obrębie tej samej grupy kapitałowej.

3. Co to jest Lokalna Dokumentacja Cen Transferowych?

Lokalna Dokumentacja Cen Transferowych (ang. Local Transfer Pricing Documentation) to zbiór dokumentów i analiz dotyczących stosowanych w ramach grupy cen transferowych oraz przeprowadzanych transakcji, które przedsiębiorstwo musi sporządzić w celu udowodnienia zgodności tych transakcji z warunkami rynkowymi. W kontekście lokalnej dokumentacji cen transferowych i obowiązków z tego obszaru zachęcamy do lektury naszego innego artykułu TUTAJ. 

4. TPR – co to jest?

TPR to formularz występujący w wersji TPR-P (dla podatników PIT) lub TPR-C (dla podatników CIT), w którym podsumowane są transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi, a także ich warunki, sposób weryfikacji rynkowego charakteru transakcji i wynik tej weryfikacji. 

5. TPR-C – kto składa?

Formularz TPR-C składa kierownik jednostki, mającej obowiązek przygotowania i złożenia tego formularza. 

6. Ceny Transferowe 2023

Rok 2023 przynosi ze sobą nowe wyzwania związane z cenami transferowymi, obejmujące konieczność uwzględnienia w procesie weryfikowania rynkowości transakcji wzrostu inflacji i generalnych zmian otoczenia biznesowego, uzależnionych od branży, w której podmiot prowadzi działalność. Przygotowanie dokumentacji za ten okres powinno uwzględniać zmieniające się na przestrzeni lat uwarunkowania rynkowe. W przypadku występującego za 2023 obowiązku dokumentacyjnego zachęcamy do zapoznania się z naszym artykułem TUTAJ i kontakt naszą Kancelarią, która przeprowadzi Państwa bezboleśnie przez proces weryfikacji warunków transakcji i przygotowywania dokumentacji. 

7. Ceny Transferowe – Przykłady

Przykłady zastosowań cen transferowych obejmują transakcje dotyczące transferu towarów, usług, praw własności intelektualnej czy transakcji finansowych zawieranych między jednostkami w ramach tej samej grupy kapitałowej. W kontekście przykładowych elementów dokumentacji cen transferowych (w tym analizy funkcjonalnej) czy przykładowego sposobu na sporządzenie analizy cen transferowych, zachęcamy do zapoznania się z naszym darmowym e-bookiem, dostępnym pod linkiem TUTAJ. 

  1. Czego dotyczy RODO?

Rozporządzenie Ogólne o Ochronie Danych Osobowych (z angielskiego – General Data Protection Regulation, GDPR) to rozporządzenie unijne, zawierające przepisy o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych oraz przepisy o swobodnym przepływie danych osobowych.

  1. Jakie są najważniejsze informacje dotyczące RODO?

RODO nakłada na podmioty przetwarzające dane osobowe obowiązek przestrzegania zasad dotyczących gromadzenia, przechowywania i przetwarzania danych osobowych.

Wśród najważniejszych założeń RODO należy wskazać na wymóg uzyskania zgody na przetwarzanie danych, prawo do dostępu do własnych danych oraz prawo do ich usunięcia (tzw. „prawo do bycia zapomnianym”). RODO wprowadza także obowiązek powiadamiania organu nadzorczego oraz osób fizycznych w przypadku naruszenia bezpieczeństwa danych. Generalnie przepisy RODO wprowadzone zostały aby ograniczyć nadużycia w procesie pozyskiwania i przetwarzania danych osobowych.

  1. Kiedy stosujemy RODO?

RODO stosujemy gdy dochodzi do przetwarzania danych osobowych osób fizycznych w ramach działalności gospodarczej, administracyjnej czy też innej działalności publicznej.

  1. Co obejmuje RODO?

RODO obejmuje zbiór przepisów regulujących sposób przetwarzania danych osobowych, w tym ich zbieranie, przechowywanie, wykorzystywanie, udostępnianie oraz usuwanie. Można zatem powiedzieć, że przepisy dotyczące RODO regulują wszystkie kwestie związane z pozyskiwaniem wrażliwych danych innych osób i wykorzystywaniem ich w jakikolwiek sposób w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.

  1. Co to znaczy RODO?

RODO to skrót od Rozporządzenia Ogólnego o Ochronie Danych Osobowych, które stanowi zbiór unijnych przepisów mających na celu ochronę danych osobowych.

  1. Jak działa RODO?

Przepisy RODO działają poprzez narzucenie podmiotom gospodarczym pozyskującym i przetwarzającym dane osobowe szeregu obowiązków oraz zapewnienie osobom fizycznym szeregu praw związanych z ich danymi osobowymi oraz z procesem ich samego pozyskiwania i przetwarzania.

  1. Kogo nie dotyczy RODO?

Regulacjami RODO nie są zasadniczo objęte osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej, w ramach której pozyskiwane są dane osobowe i w ramach której dochodzi do przetwarzania takich danych.

  1. Od kiedy obowiązuje RODO?

RODO obowiązuje od 25 maja 2018 roku i zastępuje Dyrektywę 95/46/WE, znacznie zaostrzając przepisy dotyczące ochrony danych osobowych w Unii Europejskiej.

Podsumowanie
Rozporządzenie Ogólne o Ochronie Danych Osobowych, znane jako RODO, stanowi kluczowe unijne prawo dotyczące ochrony danych osobowych. Nakłada ono na podmioty przetwarzające dane osobowe szereg obowiązków oraz zapewnia osobom fizycznym szereg praw związanych z ich danymi osobowymi. Obowiązuje od 25 maja 2018 roku i ma na celu zwiększenie prywatności oraz bezpieczeństwa danych osobowych obywateli UE.

Obowiązujące w Polsce od 2019 roku regulacje dot. cen transferowych zasadniczo nie uległy zmianie w kontekście limitów transakcyjnych, stosowanych do oceny obowiązku dokumentacyjnego za rok 2023 czy rok 2024. Konsekwentnie należy wskazać, że limity te są określone na następujących poziomach:

  • 2 mln PLN rocznie dla transakcji usługowych
  • 10 mln PLN rocznie dla transakcji towarowych
  • 10 mln PL rocznie dla transakcji finansowych
  • 2 mln PLN rocznie dla pozostałych transakcji 

Ponadto należy pamiętać, że dokumentowaniu podlegają również transakcje zawierane z podmiotami z krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową (tj. z tzw. rajów podatkowych). W wypadku transakcji z podmiotami z tych krajów progi określono na poziomie:

  • 2,5 mln PLN dla transakcji finansowych
  • 500 000 PLN dla pozostałych transakcji

Limity w cenach transferowych kalkulowane są na podstawie sumarycznej wartości transakcji danego rodzaju, niezależnie od ilości podmiotów zaangażowanych w transakcję, z wyłączeniem wartości transakcji zawieranych z podmiotami, korzystającymi ze zwolnienia w ramach art. 11n Ustawy o CIT. 

Oznacza to, że jeżeli polska Spółka A, która w 2023 r. zrealizowała dochód do opodatkowania zawierała następujące transakcje:

  1. Zakup surowców od polskiego podmiotu powiązanego (rentownego) – 300 000 PLN 
  2. Zakup surowców od 3 zagranicznych podmiotów powiązanych – 9 800 000 PLN
  3. Zakup usług IT od podmiotu z raju podatkowego – 1 800 000 PLN
  4. Sprzedaż wyrobów gotowych na rzecz 1 zagranicznego podmiotu powiązanego – 12 000 000 PLN 

to limity dla cen transferowych 2023 określa się wyodrębniając typy transakcji, tj.:

  1. Zakup surowców
  2. Zakup usług IT
  3. Sprzedaż wyrobów gotowych

Następnie ustala się wartość transakcji danego rodzaju, pamiętając aby wyłączyć wartość transakcji zwolnionych z dokumentowania tj.:

  1. Zakup surowców – 9 800 000 PLN (nie wliczamy kwoty nabycia surowców od podmiotu rentownego z Polski, spełniającego kryteria zwolnienia z art. 11n, o ile Spółka również spełnia te kryteria)  – nie przekracza progu 10 mln PLN 
  2. Zakup usług IT – 1 800 000 PLN – przekracza próg dot. transakcji z podmiotami z rajów podatkowych – 500 000 PLN 
  3. Sprzedaż wyrobów gotowych – przekracza próg dot. transakcji towarowych – 10 mln PLN

Konsekwentnie w tym wypadku dokumentowane są transakcje dot.: 

  1. Zakupu usług IT 
  2. Sprzedaży wyrobów gotowych 

Limity dot. cen transferowych 2023 są takie same jak w odniesieniu do cen transferowych za rok 2022 jak i rok 2024. Konsekwentnie w tym zakresie nie dokonano zmian. Te z kolei objęły sprawozdanie o cenach transferowych (zwane również informacją o cenach transferowych TPR-C). W kontekście TPR-C zachęcamy do zapoznania się z naszym artykułem dot. tego tematu. 

W kontekście dokumentacji cen transferowych za rok 2022 fiskus wprowadził w Polsce kolejną rewolucję dot. raportowania transakcji z podmiotami powiązanymi. Zmieniono zasady składania tzw. sprawozdania o cenach transferowych (informacji TPR-C). 

Poniżej przedstawiamy aktualne informacje i zasady dot. składania TPR-C za rok 2023. 

Kto składa sprawozdanie o cenach transferowych? 

Sprawozdanie o cenach transferowych składa każdy podmiot (podatnik) zawierający transakcje z podmiotami powiązanymi lub podmiotami operującymi w rajach podatkowych, których wartość w ciągu całego roku przekroczyła tzw. progi dokumentacyjne. Progi te ustalono na 10 mln PLN dla transakcji towarowych i finansowych oraz 2 mln PLN dla transakcji usługowych/pozostałych (w przypadku podmiotów powiązanych). W przypadku podmiotów z rajów podatkowych progi wynoszą 2,5 mln PLN dla transakcji finansowych i 500 000 PLN dla pozostałych transakcji. Sprawozdanie o cenach transferowych składa się zawsze jeśli progi zostaną przekroczone (niezależnie od faktu czy istnieje obowiązek opracowania dokumentacji cen transferowych czy nie). 

Kiedy trzeba złożyć TPR?

Sprawozdanie o cenach transferowych TPR za rok 2023 należy złożyć w terminie do końca 11 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Dla podmiotów, których rok podatkowy jest równy z kalendarzowym termin przypada więc na koniec listopada 2024.  

Kto robi dokumentację cen transferowych? 

Dokumentacją cen transferowych przygotowuje podatnik, który przekroczył progi dokumentacyjne (10 mln PLN dla transakcji towarowych i finansowych oraz 2 mln PLN dla transakcji usługowych/pozostałych [w przypadku podmiotów powiązanych]. W przypadku podmiotów z rajów podatkowych progi wynoszą 2,5 mln PLN dla transakcji finansowych i 500 000 PLN dla pozostałych transakcji). Dokumentację należy opracować w terminie do końca 10 miesiąca następującego po zakończeniu roku podatkowego. W praktyce podatnicy w procesie przygotowywania rozbudowanej dokumentacji korzystają ze wsparcia wyspecjalizowanych doradców podatkowych. 

Do kogo składa się TPR-C 

Sprawozdanie o cenach transferowych składa się do Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego, za pośrednictwem e-Formularza dostępnego na stronie podatki.gov.pl, pod tym linkiem.

Jest to zmiana względem lat poprzednich, kiedy to TPR-C składano do Szefa KAS. Obecnie sprawozdanie o cenach transferowych TPR-C za rok 2023 (i 2022) zawiera w sobie oświadczenie o przygotowaniu dokumentacji i stosowaniu cen rynkowych (w poprzednich latach były to osobne dokumenty składane do dwóch różnych organów).  

Przypominamy podstawowe pojęcia i kwestie związane z cenami transferowymi zaczynając od udzielenia odpowiedzi na najbardziej kluczowe pytanie. 

Co to jest transfer pricing? Co to znaczy ceny transferowe? 

Transfer pricing to, w tłumaczeniu z j. angielskiego, ceny transferowe, czyli ceny w transakcjach realizowanych pomiędzy podmiotami powiązanymi. Podstawową zasadą transfer pricingu, czyli procesu wyceniania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, jest zasada ceny rynkowej (z j. angielskiego arm’s length – zasada długości ramienia – pojęcie wywodzi się z koncepcji utrzymywania metaforycznego dystansu pomiędzy wszystkimi uczestnikami relacji gospodarczych na długość ramienia, nie bliżej, w celu wyeliminowania potencjalnych nadużyć czy faworyzowania). Oznacza to, że transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi powinny być realizowane na podstawie zasad rynkowych, nie odbiegających od tych jakie dany podmiot zastosowałby w transakcji z podmiotem niepowiązanymi. Sprowadza się to do konieczności stosowania takiej samej polityki cenowej, niezależnie od faktu przynależności do grupy podmiotów lub jej braku. Transakcje realizowane z podmiotami powiązanymi i stosowane w ich ramach ceny transferowe są opisywane w dokumentacji cen transferowych. 

Kiedy nie trzeba robić dokumentacji cen transferowych? 

Dokumentacji cen transferowych nie przygotowuje się w przypadku, gdy:

– nie realizuje się transakcji z podmiotami powiązanymi lub podmiotami z rajów podatkowych

– nie przekracza się progów dokumentacyjnych

– przekracza się progi, ale spełnia się kryteria do zwolnienia transakcji z obowiązku dokumentacyjnego (art. 11n Ustawy o CIT).

Jak złożyć dokumentację cen transferowych? 

Przygotowana dokumentacja cen transferowych nie podlega złożeniu. Konieczne jest jednak złożenie sprawozdania o cenach transferowych (informacja TPR-C lun TPR-P dla osób fizycznych). Informację TPR-C/TPR-P składa się w terminie do końca 11 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego do Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego. 

Jakie transakcje do cen transferowych? 

Dokumetacja cen transferowych może obejmować otwarty katalog transakcji, warunkiem koniecznym jest przekroczenie progu dokumentacyjnego (10 mln PLN dla transakcji towarowych/finansowych i 2 mln PLN dla transakcji usługowych/pozostałych). Konsekwentnie w dokumentacji cen transferowych mogą znaleźć się transakcje dot. nabycia/sprzedaży towarów/usług, transakcje pozyskania/otrzymania finansowania, gwarancji, poręczenia, ale również transakcje dot. restrukturyzacji, podwyższenia/obniżenia kapitału/wkładów, umorzenia udziałów itd. 

Po co dokumentacja cen transferowych? 

Dokumentację cen transferowych przygotowuje się w celu zabezpieczenia pozycji podatkowej spółki/przedsiębiorstwa w przypadku próby kwestionowania rozliczeń z podmiotami powiązanymi przez organy podatkowe. Ma ona również na celu zabezpieczenie osobiste osób decyzyjnych (Zarządu, właściciela JDG) przed konsekwencjami karnymi/karnoskarbowymi za stosowanie nierynkowych cen. 

Wprowadzone w ramach Polskiego Ładu zmiany w cenach transferowych (i szerzej, podatkach dochodowych) sprawiły, że podatnicy po raz kolejny mają wątpliwości odnośnie zakresu i sposobu realizacji obowiązków w obszarze cen transferowych za lata 2021-2022. 

W artykule wyjaśniamy zatem najważniejsze kwestie i obszary wynikające ze zmian i regulacji obowiązujących względem roku 2021 i 2022

Ceny transferowe – limity 2021

W kontekście limitów transakcyjnych w 2021 roku zastosowanie mają obowiązujące od 2019 roku regulacje tj. lokalna dokumentacja cen transferowych jest sporządzana dla transakcji kontrolowanej o charakterze jednorodnym, której wartość przekracza w roku podatkowym następujące progi dokumentacyjne:

1) 10.000.000 zł – w przypadku transakcji towarowej;

2) 10.000.000 zł – w przypadku transakcji finansowej;

3) 2.000.000 zł – w przypadku transakcji usługowej;

4) 2.000.000 zł – w przypadku innej transakcji niż określona w pkt 1-3

Do transakcji innych (pkt 4) można zaliczyć wszelkie transakcje dot. operacji na kapitałach, konwersji zadłużenia, umorzenia długów, wymiany udziałów itd. 

Dodatkowo, w przypadku transakcji kontrolowanych z podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową próg dokumentacyjny wynosi 100.000 zł, niezależnie od rodzaju transakcji.

Oprócz tego do sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych są obowiązani podatnicy i spółki niebędące osobami prawnymi dokonujący transakcji kontrolowanej lub transakcji innej niż transakcja kontrolowana, jeżeli rzeczywisty właściciel ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową oraz wartość tej transakcji za rok podatkowy, a w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi – za rok obrotowy, przekracza 500.000 zł. Co jednak istotne obowiązek ten dotyczy wyłącznie transakcji zakupu towarów/usług. W przypadku transakcji sprzedaży (gdzie polski podatnik otrzymuje zapłatę) nie znajduje on zastosowania. 

Ceny transferowe – limity 2022

W kontekście limitów transakcyjnych w 2022 roku zastosowanie mają takie same regulacje jak wskazane powyżej, co oznacza, że nowelizacja w ramach Polskiego Ładu nie wprowadziła zmian w tym zakresie. 

Ceny transferowe – kto ma obowiązek 2021

W kontekście dokumentacji cen transferowych za rok 2021 obowiązek spoczywa na podmiotach powiązanych, realizujących ze sobą transakcje, przekraczające w roku podatkowym wskazane wyżej limity. 

Co jednak istotne, obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych nie ma zastosowania do transakcji kontrolowanych:

1) zawieranych wyłącznie przez podmioty powiązane mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w roku podatkowym, w którym każdy z tych podmiotów powiązanych spełnia łącznie następujące warunki:

  • nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 6,
  • nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 i 34a,
  • nie poniósł straty podatkowej;

2) objętych uprzednim porozumieniem cenowym w okresie, którego dotyczy to porozumienie;

3) których wartość w całości trwale nie stanowi przychodu albo kosztu uzyskania przychodu, z wyłączeniem transakcji finansowych, transakcji kapitałowych oraz transakcji dotyczących inwestycji, środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych;

4) między spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową;

5) w przypadku gdy powiązania wynikają wyłącznie z powiązania ze Skarbem Państwa lub jednostkami samorządu terytorialnego lub ich związkami;

6) w których cena została ustalona w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 i 1598);

7) realizowanych między grupą producentów rolnych wpisaną do rejestru, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1026 oraz z 2021 r. poz. 1603), a jej członkami, dotyczących odpłatnego zbycia:

  • na rzecz grupy producentów rolnych produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy,
  • przez grupę producentów rolnych na rzecz jej członków towarów wykorzystywanych przez członka do produkcji produktów lub grup produktów, o których mowa w lit. a, oraz świadczenia usług związanych z tą produkcją;

8) realizowanych między wstępnie uznaną grupą producentów owoców i warzyw lub uznaną organizacją producentów owoców i warzyw, działających na podstawie ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2021 r. poz. 618), a jej członkami, dotyczących odpłatnego zbycia:

  • na rzecz takiej grupy lub organizacji produktów lub grup produktów wyprodukowanych w gospodarstwach członków takiej grupy lub organizacji,
  • przez taką grupę lub organizację na rzecz jej członków towarów wykorzystywanych przez członka do produkcji produktów lub grup produktów, o których mowa w lit. a, oraz świadczenia usług związanych z tą produkcją;

9) polegających na przypisaniu dochodu do zagranicznego zakładu położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, jeżeli przepisy właściwych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, przewidują, że dochody te mogą być opodatkowane tylko w państwie innym niż Rzeczpospolita Polska.

Ceny transferowe – kto ma obowiązek 2022 

W kontekście roku 2022 obowiązek spoczywa zasadniczo na tych samych podmiotach, przy czym poszerzono zakres wyłączeń opisanych wyżej o:

1) Transakcje polegające wyłącznie na dokonaniu rozliczenia pomiędzy podmiotami powiązanymi wydatków poniesionych na rzecz podmiotu niepowiązanego, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

  • nie powstaje wartość dodana i rozliczenie następuje bez uwzględniania marży lub narzutu zysku,
  • rozliczenie nie jest związane bezpośrednio z inną transakcją kontrolowaną,
  • rozliczenie nastąpiło niezwłocznie po dokonaniu zapłaty na rzecz podmiotu niepowiązanego,
  • podmiot powiązany nie jest podmiotem mającym miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową

2) stanowiących usługi o niskiej wartości dodanej – w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 11f (tj. w przypadku skorzystania z tzw. Safe Harbour dla usług o niskiej wartości dodanej)

3) dotyczących pożyczki, kredytu lub emisji obligacji – w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 11g (tj. w przypadku skorzystania z tzw. Safe Harbour dla transakcji finansowych)

Dodatkowo w przypadku:

  • transakcji kontrolowanych zawieranych przez podmioty powiązane będące mikroprzedsiębiorcą lub małym przedsiębiorcą w rozumieniu odpowiednio art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców,
  • transakcji innych niż transakcje kontrolowane, o których mowa w art. 11o ust. 1 i 1a (tj. transakcji innych niż tzw. „transakcje rajowe”)

– lokalna dokumentacja cen transferowych może nie zawierać analizy porównawczej lub analizy zgodności.

Przepis ten ma zastosowanie w przypadku przedsiębiorcy, który w ostatnim roku podatkowym spełnił warunki określone do uznania go za mikro lub małego przedsiębiorcę. 

Ceny transferowe 2021 terminy

W kontekście dokumentacji cen transferowych za rok 2021 zastosowanie znajduje przedłużony termin. Konsekwentnie terminy przedłużono: 

  • do 30 września 2022 r – dla podatników, w przypadku których pierwotny termin upływał w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. 
  • 3 miesiące – dla podatników, w przypadku których termin złożenia upływał w okresie od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. (w praktyce dla większości podmiotów, tj. podmiotów których rok podatkowy jest równy z kalendarzowym, termin ten upływa 31 grudnia 2022 r.) 

Ceny transferowe 2022 terminy

W kontekście terminów na sporządzenie dokumentacji cen transferowych za rok 2022 zastosowanie znajdą terminy wynikające ze znowelizowanych regulacji tj.:

  • Dokumentację należy przygotować do końca 10 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, tj. dla podmiotów z rokiem podatkowym równym z kalendarzowym, do końca października 2023. 
  • Oświadczenie o przygotowaniu dokumentacji i informację o cenach transferowych należy przygotować na podstawie dokumentacji cen transferowych i złożyć do końca 11 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, tj. dla podmiotów z rokiem podatkowym równym z kalendarzowym, do końca listopada 2023. 

Reforma podatkowa w Polsce, wprowadzona wraz z uchwaleniem tzw. Polskiego Ładu, dokonała rewolucyjnych zmian w systemie podatkowym w obszarze podatków dochodowych. Przedmiotowe zmiany nie ominęły również problematyki cen transferowych, choć należy uznać, że ich charakterystyka i zakres stanowią raczej doprecyzowanie dotychczas obowiązujących regulacji i, odmiennie od najbardziej kontrowersyjnych zmian wdrożonych przez Polski Ład, są rozwiązaniami zasadniczo korzystnymi dla podatników.  Poniżej przedstawiamy najważniejsze zmiany w cenach transferowych, wynikające z Polskiego Ładu.

Doprecyzowanie zakresu podmiotów powiązanych – spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna

Nowe regulacje doprecyzowały, że poprzez podmioty powiązane należy rozumieć spółkę osobową i wspólników tej spółki, a w przypadku spółki komandytowej spółkę i jej komplementariusza, zaś w przypadku spółki komandytowo-akcyjnej spółkę i jej wspólnika. Tak sformułowane regulacje przywodzą na myśl wątpliwości czy w obecnym brzmieniu przepisów np. spółka komandytowa i jej komandytariusz są powiązani na gruncie cen transferowych. Komandytariusz nie prowadzi bowiem spraw spółki, ani nie odpowiada za jej zobowiązania, nie pełni także funkcji zarządczych. W przypadku więc gdyby komandytariusz spółki komandytowej posiadał mniej niż 25% praw do udziału w zyskach spółki mógłby zostać uznany za niepowiązanego względem spółki komandytowej, w której pełni tę funkcję.

Doprecyzowanie regulacji dotyczących korekt cen transferowych (TP Adjustment)

Polski Ład wprowadził także doprecyzowanie regulacji dotyczących korekt cen transferowych, które obecnie, dla utrzymania ich podatkowego charakteru, wymagają, aby podatnik posiadał albo oświadczenie podmiotu powiązanego, albo dowód księgowy, potwierdzające fakt dokonania korekty lustrzanej (dotychczas wymagane było jedynie oświadczenie).

Zmiany w wymogach dot. Safe Harbour

Zgodnie z nowymi regulacjami zastosowanie tzw. Safe Harbor (tj. zabezpieczenie rynkowego charakteru transakcji bez przeprowadzania osobnej analizy cen transferowych, poprzez ustrukturyzowanie jej zgodnie z obowiązującymi przepisami) wymaga obecnie posiadania przez usługobiorcę nie tylko szczegółowej kalkulacji wynagrodzenia, ale także opisu analizy funkcjonalnej (tj. szczegółowych funkcji, aktywów i ryzyk ponoszonych przez obie strony transakcji) przy czym istotne jest, aby informacje te uwzględniały wszystkich usługobiorców korzystających z usług kwalifikujących się do tzw. „Safe Harbour”. W tym kontekście należy wskazać, że uzyskanie tak szczegółowych informacji od grupowego usługodawcy może być utrudnione.

Nowe terminy sporządzenia dokumentacji cen transferowych za 2022

Nowe przepisy wprowadzają wydłużone terminy na sporządzenie lokalnej dokumentacji cen transferowych. Aktualnie, począwszy od 1 stycznia 2022 (tj. zasadniczo w przypadku dokumentowania transakcji zawartych po 1 stycznia 2022 r.) dokumentację cen transferowych sporządza się elektronicznie w terminie do końca 10 miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, którego dotyczy.

Poluzowanie wymogów dot. refakturowania

Polski Ład wprowadził także zwolnienie z przygotowania dokumentacji cen transferowych właściwe dla transakcji polegających na refakturowaniu, poda warunkiem spełnienia określonych wymogów. Tj. transakcja polegająca na refakturze kosztów dot. innego podmiotu nie może być związana bezpośrednio z inną transakcją kontrolowaną, nie może powstawać wartość dodana w procesie refakturowania po stronie refakturującego, rozliczenie powinno zostać dokonane niezwłocznie po pierwotnym poniesieniu kosztu, a podmiot, którego dotyczy przedmiotowy koszt nie może posiadać siedziby, zarządu lub miejsca zamieszkania w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową. Ponadto, zwalnia się z dokumentowania transakcje korzystające z uproszczeń „Safe Harbour”.

Zwolnienia dla mikro i małych przedsiębiorców

Jedną z najkorzystniejszych zmian jest zwolnienie niektórych podatników z obowiązku przygotowywania analizy cen transferowych (lub analizy zgodności).

Zgodnie bowiem z przepisami, podmiot, który w co najmniej jednym roku z dwóch ostatnich lat obrotowych spełniał łącznie następujące warunki:

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 milionów euro;

lub

  • zatrudniał średniorocznie mniej niż 50 pracowników oraz
  • osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 10 milionów euro, lub sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 10 milionów euro 

tj. posiada status mikro lub małego przedsiębiorcy, zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców, przygotowując dokumentację cen transferowych może nie opracowywać analizy cen transferowych lub analizy zgodności.

Zmiana ta jest zdecydowanie korzystna z punktu widzenia nakładu prac administracyjnych i kosztów zewnętrznych dotyczących obowiązków z zakresu opracowywania dokumentacji cen transferowych wymaganych od mniejszych podmiotów.

Wydłużenie terminu na przekazanie dokumentacji cen transferowych za 2022 r. 

Polski Ład wydłużył także termin na przekazanie dokumentacji kontrolującym w przypadku przekazania wezwania do jej przedstawienia (z 7 do 14 dni).

Nowe zasady sporządzania i podpisywania informacji o cenach transferowych za 2022 r. 

Zmiany nie ominęły także informacji o cenach transferowych oraz oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji i stosowaniu cen rynkowych. W obecnym stanie prawnym informacja składana jest na podstawie dokumentacji cen transferowych do końca jedenastego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego, którego dotyczy i przekazywana jest właściwemu naczelnikowi US (do tej pory informację przekazywano Szefowi KAS, zaś oświadczenie o sporządzeniu dokumentacji właściwemu naczelnikowi US). Zniknął obowiązek przygotowania i podpisywania osobnego oświadczenia – obecnie będzie ono elementem składowym informacji o cenach transferowych.

Poluzowano także ograniczenia dot. podpisu informacji przez pełnomocnika. Obecnie informację będzie mógł podpisać również pełnomocnik będący adwokatem, radcą prawnym, biegłym rewidentem lub doradcą podatkowym. Bazowo oświadczenie podpisuje kierownik jednostki, a w przypadki zarządu wieloosobowego – wyznaczony jego członek, przy czym odpowiedzialność za niezłożenie informacji spoczywa na wszystkich zobowiązanych (wyznaczenie osoby do podpisania i złożenia informacji nie zwalnia z odpowiedzialności za niedotrzymanie tego obowiązku).

Nowe regulacje będą obowiązywały dla dokumentacji cen transferowych sporządzanej dla transakcji kontrolowanych i transakcji innych niż transakcje kontrolowane, rozpoczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2022 r., w zakresie tej części tych transakcji, które są realizowane w roku podatkowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2021 r.